Văn bản hợp nhất được cơ quan, tổ chức, cá nhân sử dụng làm căn cứ chính thức trong viện dẫn và áp dụng pháp luật

Ngày 10/6/2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Pháp lệnh số 01/2026/UBTVQH16 sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật số 01/2012/UBTVQH13. Pháp lệnh số 01/2026/UBTVQH16 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026, đánh dấu bước đổi mới quan trọng trong công tác hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật, góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng thống nhất, công khai, minh bạch, dễ tra cứu và thuận lợi trong quá trình tổ chức thi hành, áp dụng pháp luật. Theo đó, Pháp lệnh số 01/2026/UBTVQH16 sửa đổi, bổ sung 09 điều, về phạm vi điều chỉnh; giải thích từ ngữ; sử dụng, viện dẫn văn bản hợp nhất; thẩm quyền và thời hạn hợp nhất văn bản do Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành và văn bản do Ủy ban Thường vụ Quốc hội liên tịch ban hành; thẩm quyền và thời hạn hợp nhất văn bản do Chủ tịch nước, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành và văn bản do Chính phủ liên tịch ban hành; thẩm quyền và thời hạn hợp nhất văn bản do các cơ quan, người có thẩm quyền khác ban hành hoặc liên tịch ban hành; đăng tải văn bản hợp nhất; trách nhiệm của cơ quan, người có thẩm quyền ký xác thực văn bản hợp nhất; kỹ thuật trình bày văn bản hợp nhất và bãi bỏ khoản 1 Điều 3 và Phụ lục hướng dẫn kỹ thuật trình bày văn bản hợp nhất ban hành kèm theo Pháp lệnh số 01/2012/UBTVQH13.

Một trong những điểm mới nổi bật của Pháp lệnh số 01/2026/UBTVQH16 là quy định Văn bản hợp nhất được cơ quan, tổ chức, cá nhân sử dụng làm căn cứ chính thức trong viện dẫn và áp dụng pháp luật. Đây là bước tiến quan trọng, giúp cơ quan nhà nước, tổ chức, doanh nghiệp và người dân dễ dàng tiếp cận, tra cứu và sử dụng các quy định pháp luật đã được cập nhật đầy đủ sau nhiều lần sửa đổi, bổ sung, hạn chế tình trạng phải đối chiếu nhiều văn bản khác nhau, góp phần nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật và cải cách thủ tục hành chính. Cụ thể: (1) Văn bản hợp nhất được cơ quan, tổ chức, cá nhân sử dụng làm căn cứ chính thức trong viện dẫn và áp dụng pháp luật. (2) Việc viện dẫn văn bản hợp nhất được thực hiện như sau: (i) Đối với văn bản hợp nhất của luật, pháp lệnh thì ghi tên, số, ký hiệu của luật, pháp lệnh được sửa đổi, bổ sung và cụm từ được đặt trong dấu ngoặc đơn bao gồm “hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số” kèm theo số, ký hiệu của văn bản hợp nhất; (ii) Đối với văn bản hợp nhất của văn bản không thuộc trường hợp quy định tại điểm i nêu trên, do cơ quan, người có thẩm quyền ở Trung ương ban hành thì ghi tên loại, số, ký hiệu, tên gọi của văn bản được sửa đổi, bổ sung và cụm từ được đặt trong dấu ngoặc đơn bao gồm “hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số” kèm theo số, ký hiệu của văn bản hợp nhất; (iii) Đối với văn bản hợp nhất của văn bản do cơ quan, người có thẩm quyền ở địa phương ban hành thì ghi tên loại, số, ký hiệu, cơ quan, người ban hành văn bản, tên gọi của văn bản được sửa đổi, bổ sung và cụm từ được đặt trong dấu ngoặc đơn bao gồm “hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số” kèm theo số, ký hiệu của văn bản hợp nhất; (iv) Trường hợp văn bản được sửa đổi, bổ sung tên gọi thì viện dẫn theo tên gọi đã được sửa đổi, bổ sung; (v) Việc viện dẫn phần, chương, mục, tiểu mục, điều, khoản, điểm phải nêu rõ số thứ tự của phần, chương, mục, tiểu mục, điều, khoản hoặc thứ tự điểm trong văn bản hợp nhất”.

Tại Pháp lệnh số 01/2026/UBTVQH16, giao Chính phủ quy định chi tiết về kỹ thuật trình bày văn bản hợp nhất; theo đó, ngày 30/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 250/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về kỹ thuật trình bày văn bản hợp nhất. Nội dung cụ thể về kỹ thuật trình bày văn bản hợp nhất được thực hiện theo hướng dẫn và mẫu quy định tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định số 250/2026/NĐ-CP.

Để Pháp lệnh số 01/2026/UBTVQH16 và Nghị định số 250/2026/NĐ-CP được triển khai hiệu quả, các cơ quan, đơn vị cần chủ động nghiên cứu, quán triệt và tổ chức thực hiện nghiêm các quy định mới; tăng cường tuyên truyền, phổ biến nội dung Pháp lệnh và Nghị định đến đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và Nhân dân. Việc thực hiện tốt Pháp lệnh số 01/2026/UBTVQH16 và Nghị định số 250/2026/NĐ-CP, góp phần xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, minh bạch, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam; giúp tổ chức, cá nhân dễ dàng tiếp cận, tra cứu, viện dẫn và áp dụng pháp luật một cách nhất quán, nghiêm minh và hiệu quả./.